Nette Özgürlük 2016 Raporu; Türkiye özgür değil!

ABD Merkezli Düşünce Kuruluşu Freedom House, "Nette Özgürlük 2016" raporunda Türkiye'nin internet özgürlüğünde en fazla gerileyen 5 ülke arasında yerini aldı. Freedom House'un raporuna göre dünya genelinde internet kesintilerinin sebebinin internet kullanıcılarının üçte ikisi hükümetleri eleştirmenin sansür sebebi olduğunu belirtiyor. Hükümetlerin son zamanlarda bilginin anlık ve yaygın bir şekilde paylaşılabildiği Whatsapp ve Telegram gibi mesajlaşma uygulamalarının sıkı takibe alındığını, sosyal medya kullanıcılarının paylaşımlarından ötürü cezaya çarptırıldığının vurgusunu yapıyor.

Belirtmem gerekir ki bu rapor internet sansürünün haklı sebepten ya da haksız sebepten uygulanıp uygulanmadığını bizlere göstermiyor. Sadece olup biteni yansıtıyor. Raporda Türkiye için düşülen notlar arasında yasaklamaların en çok yaşanan bölgenin Güney Doğu olduğu ve bunun nedeninin terör olduğu belirtiliyor. Yine Türkiye’deki erişim engellemelerinin hemen hemen hepsinin terör saldırıları nedeniyle yapıldığı belirtiliyor. Kısaca ülkemizde yaşanan internet problemlerinin ana sebebi terörizm olarak gösteriliyor.

%35 özgür değil, %29 kısmen özgür, %24 özgür, %12 değerlendirilmemiş

Freedom House raporunda, dünya genelinde hükümetlerin ifade özgürlüğünü sınırlama, şifreleme teknolojilerini yasaklama ve yetkililerce kabul edilemez bulunan paylaşımlar yapan kullanıcıları cezalandırma gibi uygulamalarını ikiye katladığına işaret edilerek, arka arkaya 6’ıncı yılda da küresel boyutta internet özgürlüğünün gerilemeye devam ettiği belirtildi. Raporun direktörü ve aynı zamanda yazarlarından biri olan Sanja Kelly, Telegram gibi araçların engellenmesinin herkesi etkilediğini, ancak bu uygulamaları devletin gözetiminden kurtulmak için kullanan insan hakları savunucularının, gazetecilerin ve marjinalleştirilmiş toplulukların bu kısıtlamalardan daha yoğun biçimde zarar gördüğünü dile getirdi. Devletlerin internet üzerinde sansürlediği içeriklerin sayısının artması da raporda öne çıkan bulgulardan da biri oldu. Çevrim içi imza kampanyalarının, protesto çağrılarının ve LGBT haklarıyla ilgili materyallerin engellenmesi, söz konusu duruma örnek olarak gösterildi. Liderleri hedef alan görsellerin de sıklıkla devletlerin öfkesini çektiği de raporda belirtilen noktalardan biri oldu. Sanja Kelly, pek çok liderin “komik” olarak nitelenebilecek görsellere gülüp geçmek yerine dava yoluyla bastırma silahına başvurduğunu savundu.

Toplamda 65 ülkenin mercek altına alındığı raporda, Çin, İran, Suriye ve Etiyopya internet özgürlüklerinin en kötü olduğu ülkeler olarak sıralanıyor. Türkiye'nin notu, en kötünün 100 olduğu puanlamada 58'ten 61'e çıktı. Raporda, internet özgürlüğünün en kötü oldu yer ise 88 puan ile Çin. Onun hemen arkasında ise Suriye ve İran 87 puan ile duruyor. Aynı şekilde Rusya’da 65 puan ile özgür olmayan ülkeler arasında.

Raporda öne çıkan bulgular ise şu şekilde;

• Dünyada internet özgürlüğü 2016’da dahil olmak üzere 6 yıl üst üste geriledi.
• Tüm internet kullanıcılarının üçte ikisi – yüzde 67 – Hükumet, askeri ya da aile sansürünün olduğu ülkelerde yaşıyor.
• 38 ülkede yetkililerin sosyal medya üzerinde paylaşım yapan, yorum atan ya da beğenen kimseleri cezalandırdığı görülüyor. Küresel internet kullanıcılarının %27’si bu ülkelerde yaşıyor.